Attyka (kraina historyczna)

Region administracyjny
Attyka Αττική
Położenie na mapie kraju
Państwo	Grecja
Stolica	Ateny
Powierzchnia	3 808 km²
Ludność (2005) • liczba ludności • gęstość	3 841 408 1009 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Nomarchia	Ateny Attyka Wschodnia Pireus Attyka Zachodnia
Strona internetowa

Attyka (gr. Αττική, łac. Attica) to kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Obecnie również region administracyjny (περιφέρεια - periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionami Grecja Środkowa i Peloponez.

[edytuj] Attyka w starożytności

Starożytna kraina Attyka zajmowała Półwysep Attycki - przypominający trójkąt, którego jednym z wierzchołków jest przylądek Sunion (ze słynną Świątynią Posejdona) - oraz kilka przybrzeżnych wysp, min. Salaminę i Eginę. Przez Attykę przepływają dwie rzeki - Ilossos i Kifissos.

Pierwsza polis ateńska powstała na obwarowanym Akropolu rozszerzając się stopniowo u podnóża skały. Obce wojska, tak greckie, jak barbarzyńskie, burzyły ją wielokrotnie, ale zawsze, w ciągu stuleci, Ateny odbudowywały się wokół swych dwóch ośrodków: sakralnego na Akropolu i publicznego wokół agory. Wokół tych ośrodków życia publicznego, rzemiosła i handlu, wokół świątyń i pałaców rozciągała się bazładna, nie planowana zabudowa rozrastającego się miejscowo�ci.

Aż do drugiej połowy XIII wieku p.n.e. Ateńczycy wzmacniali obronność Akropolu. Dookoła szczytu wzniesiono mury, tzw. cyklopowe. Grubość ich wynosiła na niektórych odcinkach 5 m. Wejście założono od strony zachodniej, czyli w miejscu najbardziej dostępnym. Tam później - w czasach Peryklesa - jego architekt Mnesikles wzniósł Propyleje. Dla obrony tego głównego wejścia wzniesiono drugi ciąg murów, które zapewniały większe bezpieczeństwo obejmując swym zasięgiem trzy ważne dla miejscowo�ci źródła.

W czasach legendarnego Tezeusza miastem było Akropolis. Poniżej rozciągało się asty, które dopiero w VI wieku (za Solona i Pizystrata przybrało formę organizmu miejskiego oblewającego Akropol). Wtedy też doszło do integracji attyckich demów w jednolite państwo ateńskie.

W największym mieście, Atenach, budowano najwięcej, tu też toczyło się życie państwowe i gospodarcze kształtowały się myśli polityczne i prądy filozoficzne, które legły u podstaw demokracji. Okres największej świetności Attyki przypadał na V w. p.n.e., przede wszystkim za Peryklesa - demokracja, sztuka i filozofia przeżywały wtedy swój rozkwit, a wpływy miejscowo�ci rozciągały się na cały basen Morza Śródziemnego.

Attyka - poza Atenami - była krajem rolniczym. Prawie bezwodny, pozbawiony dród kraj żył z tego, co na ugorze urosło, a więc z oliwki, winorośli i ubogich traw, gdzie pożywić się mogły jedynie owce i kozy. Ale tuż obok rozciągało się morze z jego nieprzebranymi bogactwami. Dlatego znaczna część ludności Attyki - i w starożytności i w czasach znacznie późniejszch - żyła z morza.

Do najważniejszych miast starożytnej Attyki zaliczały się:

• Ateny
• Brauron
• Eleuzis
• Maraton

Dużą rolę odgrywała też świątynia Posejdona na Sunionie.

[edytuj] Region Attyka we współczesnej Grecji

Oprócz historycznie attyckich terenów do współczesnego regionu administracyjnego Attyka zalicza się też północna część Półwyspu Argolidzkiego oraz wyspa Kythira. Region zajmuje obszar około 3 800 km² i graniczy z regionami Grecja Środkowa i Peloponez.

Region administracyjny Attyka dzieli się na 4 nomarchie (zob. mapka):

1. Ateny ze stolicą w Atenach
2. Attyka Wschodnia - ze stolicą w Pallini
3. Pireus - ze stolicą w Pireusie
4. Attyka Zachodnia - ze stolicą w Elefsinie

Dzisiaj Półwysep Attycki to wysoko uprzemysłowiona część kraju; jest także najbardziej zaludnionym rejonem Grecji.

p • d • e Podział administracyjny Grecji Attyka • Epir • Grecja Środkowa • Grecja Zachodnia • Kreta • Macedonia Środkowa • Macedonia Wschodnia i Tracja • Macedonia Zachodnia • Peloponez • Tesalia • Wyspy Egejskie Południowe • Wyspy Egejskie Północne • Wyspy Jońskie